Bahçe Duvar Apliği ve Set Üstü Armatür Montaj Rehberi

Bahçe duvar apliği ve set üstü armatür, direk dikmeden bahçe aydınlatması kurmanın yoludur: ışık zaten var olan duvarın üstünden gelir ve zeminde hiçbir şey yer kaplamaz. Bahçesinde duvarı, korkuluğu veya kolonu olan bir projede bu tercih kazı, beton ve direk maliyetini tamamen ortadan kaldırır.

Artay Aydınlatma, dış mekân armatür gövdelerini 1999’dan beri İstanbul Başakşehir’deki kendi enjeksiyon döküm tesisinde üretiyor ve 33’ten fazla ülkeye ihracat yapıyor. Aşağıdaki başlıklar, set üstü armatür konulacak bir projede hangi kararın hangi sırayla verilmesi gerektiğini anlatıyor.

Kablo ne zaman çekilir?

Bu konudaki en pahalı hata burada yapılıyor. Set üstü armatür duvarın üst kotuna oturur ve besleme kablosunu gövdenin altından alır; kablo geçişi için boru ya da kanal, duvar örülürken bırakılmalıdır. Karar duvar bittikten sonra verilirse ya yüzeyden kablo kanalı çekilir ya da duvar kırılır, ikisi de sonuna kadar görünür kalır. Yani armatür seçimi peyzaj projesinde duvar imalatından önce gelir. Tesisatın kendisi her durumda yetkili kişi tarafından yapılır.

Bir duvara kaç armatür gerekir?

Sayı duvarın uzunluğundan değil, duvarın ritminden çıkar. Set üstü armatür kolon başına, baba üstüne ve giriş aksının iki yanına oturur; yani mimarinin zaten belirlediği noktalara. Kolonsuz düz bir duvarda aralık, armatürün duvar yüzeyinde bıraktığı ışık lekesinin boyuna göre belirlenir ve bu değer modele göre değiştiği için proje aşamasında hesaplanır. Sahada en sık görülen hata, armatürleri cetvelle eşit aralıklara dizip mimariyle ilgisi olmayan bir sıra oluşturmaktır.

12 W mı, 24 W mı?

Artay’ın kare fener formundaki set üstü armatürleri iki güçte üretiliyor: Stratonikeia ART-1543 ve Euromos ART-1544 modellerinin ikisi de 12 W ve 24 W seçenekleriyle sunuluyor. 12 W, duvar boyunca yön belirtmek ve yürüyüş aksını okunur kılmak için yeterli oluyor. 24 W ise giriş kapısı, otopark girişi ve gece kullanılan teras gibi gerçekten görmenin gerektiği noktalarda tercih ediliyor. Duvarın tamamını 24 W ile donatmak aydınlık seviyesini değil, kamaşmayı ve tüketimi artırır.

Gövde ölçüsü neye göre seçilir?

İki gövde ölçüsü var: Stratonikeia ART-1543’te 22×22 cm, Euromos ART-1544’te 20×20 cm. İkisinin de yüksekliği 25 cm. Seçim duvarın kalınlığına bakılarak yapılır, çünkü gövdenin duvardan taşmaması gerekir. Aradaki fark yalnızca ölçü de değil: Euromos’un gövdesindeki çapraz kesişme gece duvara desenli bir gölge düşürür, Stratonikeia’nın yatay panjur dokusu ise ışığı yumuşatarak verir. Yani biri duvarı desenlendirir, diğeri sessizce aydınlatır.

Işık yukarı mı, aşağı mı verilmeli?

Bahçe duvarı çoğu zaman komşuyla ortak sınırdır. Yukarı kaçan ışık hem komşunun penceresine girer hem gökyüzüne gider; buna rahatsız edici ışık deniyor ve CIE 150 bu konuyu tanımlıyor. Set üstü armatürün doğru kullanımı ışığı duvar hattı boyunca aşağı vermektir. Bir ağacı ya da heykeli alttan vurgulamak gerekiyorsa bunun yeri duvar değil zemindir; o iş çim ve zemin spot armatürlerinin işidir.

Renk sıcaklığı kaç Kelvin olmalı?

Peyzajda 4000 K ve üzeri soğuk beyaz ışık yeşili griye çeker, bitkiler gündüz göründükleri gibi görünmez. Bu yüzden bahçe armatürlerinde 3000 K sıcak beyaz tercih edilir. Aynı bahçede duvar apliği, bollard ve direk farklı renk sıcaklıklarındaysa göz bunu anında fark eder ve bahçe tek bir tasarım olarak değil, parça parça görünür. Renk sıcaklığını teklif aşamasında belirtmek, sonradan değiştirmekten her zaman ucuzdur.

Deniz kıyısında ne değişir?

Tuzlu hava metal yüzeyi hızlandırılmış biçimde yorar. Artay’ın set üstü armatür gövdeleri alüminyum ekstrüzyondan üretiliyor; yüzey işlemi kromat ön işlemin ardından elektrostatik toz boyayla yapılıyor ve gövde rengi RAL kartelasından seçiliyor. Gerçek ahşap gövdeli armatürler kıyıda çürüyor ve yıllık bakım istiyor; Artay’ın ahşap görünümlü serileri bu yüzden ahşap değil, ahşap dokusu yüzey işlemiyle elde edilmiş alüminyumdur. Ürünler Bodrum Dereköy’deki showroomda yerinde görülebilir.

Ölçü değiştirmek kalıp ücreti gerektirir mi?

Hayır. Mevcut kalıpla yükseklik, gövde ölçüsü, et kalınlığı ve RAL rengi değişikliği kalıp ücreti gerektirmiyor ve minimum sipariş adedi aranmıyor; mevcut kalıpla verilen tekrar siparişler üç haftada teslim ediliyor. Yeni kalıp yalnızca parçanın biçimi değişecekse gerekiyor. Artay’ın aydınlatma direkleri TS EN 40 kapsamında TSE belgeli, kalite yönetiminde ISO 9001 belgesi bulunuyor ve ürünler CE işaretli.

Model ölçüleri, koruma sınıfı ve yüzey seçenekleriyle ilgili ayrıntılar aplik ve set üstü armatür kategorisinde yer alıyor. Duvarı olmayan ve yürüyüş yolu aydınlatılacak bir bahçede bollard aydınlatma daha uygun olur. Bu armatürlerin bir villa veya site bahçesinde nasıl bir arada kullanıldığını villa ve site bahçesi aydınlatması sayfasında anlattık; ağaç ve bitki gruplarını alttan vurgulamak için ise çim ve zemin spot armatürlere bakabilirsiniz.